Noorderlicht fotograferen: camera-instellingen en tips voor je telefoon
=======================================================================

![Een camera op een statief en een persoon met een telefoon fotograferen groen noorderlicht dat weerspiegelt in een kalme fjord](/images/guide/photography-1600.webp)

Noorderlicht fotograferen vraagt om een stabiele basis en een lange belichting: een paar seconden in plaats van een fractie van een seconde. Met een camera zijn goede startinstellingen een groothoeklens op f/1,4 tot f/2,8, ISO 800 tot 3200, 2 tot 15 seconden en scherpstelling handmatig op oneindig. Een moderne telefoon in nachtmodus op een statief komt verrassend dicht in de buurt.

Met een telefoon
----------------

Recente iPhones en Android-telefoons leggen het noorderlicht goed vast, vaak met meer kleur dan je oog ziet. Het belangrijkste is dat de telefoon volkomen stil blijft.

- **Gebruik de nachtmodus.** Op een iPhone schakelt de nachtmodus in het donker vanzelf in, en met de schuifregelaar stel je de belichtingstijd in. Veel Android-telefoons hebben ook een nachtmodus, en sommige bieden een pro- of handmatige modus waarin je belichtingstijd, ISO en scherpstelling zelf instelt.
- **Zet de telefoon op een statief of een stevige ondergrond.** Een klein telefoonstatief, een autodak of een rots werkt. Zodra de telefoon merkt dat hij stilstaat, staat de nachtmodus langere belichtingen toe.
- **Belicht 3 tot 10 seconden.** Korter voor snelle, heldere gordijnen, langer voor een zwakke, rustige gloed.
- **Stel goed scherp.** Tik op een heldere ster of een licht in de verte. Zet in een pro-modus de scherpstelling op oneindig.
- **Zet de flitser uit.** De flitser verlicht alleen de sneeuw voor je.
- **Zoom niet digitaal in.** Gebruik de hoofdlens of de ultragroothoeklens. Digitale zoom snijdt alleen het beeld bij en voegt ruis toe.
- **Fotografeer in Raw als je telefoon dat aanbiedt.** Een Raw-bestand bewaart meer detail in de donkere delen en laat je de kleur later corrigeren.

Gebruik de zelfontspanner of de knop op een koptelefoon, zodat het indrukken van de ontspanknop de telefoon niet laat bewegen.

Camera-instellingen voor een echte camera
-----------------------------------------

Een camera met een grote sensor en een lichtsterk objectief geeft je meer controle en minder ruis. Dit zijn de camera-instellingen voor noorderlicht om mee te beginnen; pas de instellingen daarna aan op wat je op het scherm ziet.

- **Objectief:** groothoek, ongeveer 14 tot 24 mm op full frame. Het noorderlicht beslaat vaak een groot deel van de hemel.
- **Diafragma:** zo ver open als je objectief toelaat, het liefst f/1,4 tot f/2,8.
- **ISO:** 800 tot 3200. Hoger bij zwak noorderlicht of een lichtzwak objectief, lager als de show helder is of de maan op is.
- **Belichtingstijd:** 2 tot 15 seconden. Hoe sneller het noorderlicht beweegt, hoe korter de belichting. Snelle gordijnen hebben 1 tot 4 seconden nodig om hun structuur te behouden, een rustige boog kan 10 tot 15 seconden aan.
- **Scherpstelling:** handmatig. Autofocus faalt in het donker. Schakel over naar live view, vergroot een heldere ster en draai aan de scherpstelring tot de ster een klein, scherp puntje is. Plak de ring daarna vast met tape, zodat de ring niet verschuift. De oneindig-markering op het objectief klopt vaak niet precies.
- **Bestandsformaat:** Raw.
- **Witbalans:** ongeveer 3500 tot 4000 K. Automatische witbalans verspringt vaak tussen opnames, en een vaste waarde houdt een reeks consistent.
- **Ontspanning:** zelfontspanner van 2 seconden of een afstandsbediening. Zet de beeldstabilisatie uit als de camera op een statief staat.

Kijk naar het histogram in plaats van naar het heldere scherm. In het donker ziet elke foto er op het display helderder uit dan de foto echt is.

Sterren als puntjes: de 500-regel en NPF
----------------------------------------

De aarde draait, dus bij lange belichtingen worden sterren korte streepjes. Een eenvoudige richtlijn is de **500-regel**: deel 500 door de brandpuntsafstand, vermenigvuldigd met de cropfactor van je sensor. Met een 20mm-objectief op full frame geeft dat ongeveer 25 seconden. Op de huidige sensoren met hoge resolutie is de uitkomst te lang om sterren perfect rond te houden. De **NPF-regel** houdt ook rekening met pixelgrootte en diafragma en geeft vaak ongeveer de helft van die tijd. Veel foto-apps rekenen de waarde voor je uit.

Voor noorderlicht is de beweging van het licht meestal de strengere grens. Is je belichting kort genoeg voor de gordijnen, dan zijn de sterren ook in orde.

Voorgrond en compositie
-----------------------

Een foto van alleen groene lucht verveelt snel. Een voorgrond geeft schaal en een gevoel van plaats: een bergkam, een bevroren meer, een fjord met reflecties, een hut, een rij bomen. Verken de plek bij daglicht, zodat je weet waar het noorden is en waar je veilig kunt staan.

- Leg de horizon laag, in het onderste derde, zodat de hemel ruimte krijgt.
- Draai de camera rechtop als het noorderlicht hoog opstijgt, en richt recht omhoog voor een corona boven je hoofd.
- Een persoon in beeld werkt goed. Vraag die persoon de hele belichting stil te staan en zet een hoofdlamp alleen kort aan, als het al moet.
- Water weerspiegelt het noorderlicht in windstille nachten en verdubbelt het effect.

Voor de juiste plek en het juiste uur lees je [de beste tijd om het noorderlicht te zien](https://noxglim.com/nl/guide/wanneer-noorderlicht-zien). Het stoplicht op de [plekkenpagina](https://noxglim.com/nl/places) laat zien waar de hemel donker, helder en actief zal zijn.

Kou, accu's en condens
----------------------

Kou trekt accu's snel leeg. Bij −20 °C kan een accu de helft van zijn capaciteit of meer verliezen. Neem twee of drie reserveaccu's mee in een binnenzak dicht op je lichaam en wissel de accu's als dat nodig is. Een koude accu herstelt vaak zodra de accu weer opwarmt. Hetzelfde geldt voor je telefoon: houd de telefoon tussen de opnames door in een binnenzak.

Het grotere risico komt als je weer naar binnen gaat. Warme, vochtige lucht condenseert op de koude camera en in het objectief. Stop de camera in een afgesloten plastic zak of een dichte cameratas voordat je naar binnen gaat, en laat de camera een à twee uur langzaam opwarmen voordat je de zak of tas openmaakt. Buiten helpt een lensverwarmingsband tegen dauw en rijp op de voorste lens.

Video, timelapse en bewerken
----------------------------

Realtime video van het noorderlicht vraagt veel licht. Sommige fullframecamera's halen dat bij zeer hoge ISO met een lichtsterk objectief, de meeste telefoons tonen alleen een sterke show. Een **timelapse** is makkelijker: maak een reeks foto's met de instellingen hierboven en een korte pauze ertussen, en voeg de foto's daarna samen tot een video. Veel camera's hebben een ingebouwde intervaltimer, en sommige telefoons bieden een timelapse-modus voor de nacht.

Bewerk met mate. Pas de witbalans aan, til de belichting iets op, verminder de ruis en zet de horizon recht. Te veel verzadiging en contrast laten het groen snel kunstmatig lijken, en het noorderlicht is op zichzelf indrukwekkend genoeg. Wil je weten welke kleuren echt zijn, lees dan [kleuren van het noorderlicht](https://noxglim.com/nl/guide/kleuren-noorderlicht). Houd voor een sterke nacht die het opblijven waard is de [Kp-index](https://noxglim.com/nl/guide/kp-index) en de [live zonnewind](https://noxglim.com/nl/space-weather) in de gaten.

Veelgestelde vragen
-------------------

### Wat zijn de beste camera-instellingen voor noorderlicht?

Begin met een groothoeklens op f/1,4 tot f/2,8, ISO 800 tot 3200 en 2 tot 15 seconden, met handmatige scherpstelling op een heldere ster. Belicht korter als het noorderlicht snel beweegt.

### Kun je het noorderlicht fotograferen met je telefoon?

Ja. Gebruik de nachtmodus, zet de telefoon op een statief of een stevige ondergrond en belicht 3 tot 10 seconden. Zet de flitser uit en gebruik geen digitale zoom.

### Waarom zijn mijn noorderlichtfoto's onscherp?

Meestal klopt de scherpstelling niet of heeft de camera bewogen. Stel handmatig scherp op een heldere ster, gebruik een statief en de zelfontspanner, en belicht korter als het noorderlicht zelf snel beweegt.

[Alle plekken bekijken ](https://noxglim.com/nl/places) [Kp-verwachting](https://noxglim.com/nl/space-weather)
